Kurs waluty na fakturze: z jakiego dnia wziąć kurs NBP?
Faktura w euro albo w dolarach ma ceny w walucie, ale podatek VAT musi być podany także w złotych. O tym, po jakim kursie go przeliczyć, nie decyduje dzień wystawienia faktury, tylko dzień powstania obowiązku podatkowego. To ten szczegół najczęściej psuje kwoty VAT w KSeF i w pliku JPK.
Wyjaśniamy zasadę z ustawy o VAT, pokazujemy ją na przykładach z kalendarza i opisujemy, jak liczy kurs Fakturnia.pl.
Stan prawny na 8 października 2026 roku.
W skrócie
- Kurs średni NBP bierzesz z ostatniego dnia roboczego przed dniem powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).
- Przy zwykłej sprzedaży obowiązek powstaje w dniu dostawy towaru albo wykonania usługi, więc liczy się data sprzedaży, a nie data wystawienia.
- Faktura wystawiona przed sprzedażą: kurs z ostatniego dnia roboczego przed wystawieniem (art. 31a ust. 2).
- Zaliczka: kurs z dnia roboczego przed jej otrzymaniem, osobno dla każdej wpłaty.
- WDT, najem, media i usługi budowlane dla firm: obowiązek powstaje z wystawieniem faktury, więc kurs jest sprzed wystawienia.
- Korekta zachowuje kurs faktury korygowanej (art. 31b ust. 1).
Co mówi ustawa o VAT?
Na fakturze w walucie obcej ceny, wartości netto i brutto mogą zostać w walucie. W złotych trzeba podać kwotę podatku: art. 106e ust. 11 mówi wprost, że kwoty podatku wykazuje się w złotych, przeliczone według zasad dla podstawy opodatkowania. Te zasady są w art. 31a.
„(…) przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.”
„W przypadku gdy podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego (…), przeliczenia na złote dokonuje się według kursu (…) na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury.”
Kluczowe są więc dwa pojęcia. Obowiązek podatkowy to dzień, w którym powstaje VAT do zapłaty, zwykle dzień dostawy towaru albo wykonania usługi (art. 19a ust. 1). Ostatni dzień roboczy to ostatni dzień przed nim, w którym NBP opublikował tabelę kursów średnich. W soboty, niedziele i święta tabel nie ma.
Który dzień decyduje o kursie?
Najpierw ustal, kiedy powstał obowiązek podatkowy. Kurs bierzesz z ostatniego dnia roboczego przed nim, a gdy faktura jest wcześniejsza niż obowiązek, z dnia roboczego przed jej wystawieniem.
| Sytuacja | Obowiązek podatkowy | Kurs NBP z dnia | Przepis |
|---|---|---|---|
| Zwykła sprzedaż: towar wydany, usługa wykonana | dzień dostawy towaru lub wykonania usługi | ostatni dzień roboczy przed datą sprzedaży | art. 19a ust. 1 |
| Usługa rozliczana w okresach, na przykład abonament | ostatni dzień okresu rozliczeniowego | ostatni dzień roboczy przed końcem okresu albo przed wystawieniem faktury, jeśli faktura jest wcześniejsza | art. 19a ust. 3, art. 31a ust. 2 |
| Zaliczka otrzymana przed dostawą | dzień otrzymania zaliczki | ostatni dzień roboczy przed dniem otrzymania zaliczki, osobno dla każdej wpłaty | art. 19a ust. 8 |
| Najem, dzierżawa, leasing, media, telekomunikacja, ochrona, stała obsługa prawna i biurowa | dzień wystawienia faktury, przy spóźnionej fakturze upływ terminu płatności | ostatni dzień roboczy przed wystawieniem faktury | art. 19a ust. 5 pkt 4 i ust. 7 |
| Usługi budowlane dla firm | dzień wystawienia faktury, najpóźniej 30. dzień od wykonania usługi | ostatni dzień roboczy przed wystawieniem faktury | art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a |
| Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) | dzień wystawienia faktury, najpóźniej 15. dzień miesiąca po dostawie | ostatni dzień roboczy przed wystawieniem faktury albo przed tym 15. dniem | art. 20 ust. 1 |
| Faktura wystawiona przed sprzedażą | powstaje później, w dniu sprzedaży | ostatni dzień roboczy przed wystawieniem faktury | art. 31a ust. 2 |
Szczególne przypadki obowiązku podatkowego, takie jak najem i media, opisaliśmy osobno w artykule Obowiązek podatkowy z chwilą wystawienia faktury, a kilka wpłat na jednej fakturze zaliczkowej w artykule Kilka wpłat na jednej fakturze zaliczkowej w KSeF.
Przykłady z kalendarza
1. Usługa we wrześniu, faktura w październiku
Usługę kończysz w środę 30 września 2026 roku, a fakturę w euro wystawiasz w poniedziałek 5 października.
Obowiązek podatkowy powstał 30 września, więc kurs bierzesz z tabeli NBP z wtorku 29 września. Kurs z piątku 2 października, czyli sprzed daty wystawienia, byłby błędny.
2. Sprzedaż w poniedziałek
Towar wydajesz w poniedziałek 14 września 2026 roku.
W sobotę i niedzielę NBP nie publikuje kursów, więc ostatni dzień roboczy przed sprzedażą to piątek. Kurs pochodzi z piątku 11 września.
3. Sprzedaż dzień po święcie
Usługę kończysz w czwartek 12 listopada 2026 roku. Dzień wcześniej, 11 listopada, jest świętem.
W święto NBP nie publikuje tabeli, więc kurs pochodzi z wtorku 10 listopada.
4. Najem płatny z góry
Fakturę za najem lokalu na październik wystawiasz w piątek 25 września 2026 roku.
Przy najmie obowiązek podatkowy powstaje z wystawieniem faktury, więc kurs pochodzi z czwartku 24 września, choć okres najmu zaczyna się dopiero 1 października.
5. WDT z fakturą w następnym miesiącu
Towar wyjeżdża do odbiorcy w Niemczech w piątek 18 września 2026 roku, a fakturę wystawiasz w poniedziałek 5 października.
Przy WDT obowiązek podatkowy powstaje z wystawieniem faktury, bo fakturę wystawiono przed 15 października. Kurs pochodzi z piątku 2 października, a nie z 17 września.
Ile to wychodzi w złotych?
Faktura na 2 000,00 EUR netto ze stawką 23% ma podatek 460,00 EUR. Przy przykładowym kursie 4,2500 zł podatek w złotych wynosi 1 955,00 zł. Ceny i kwota brutto zostają na fakturze w euro, a w złotych podajesz kwotę podatku.
Kurs na fakturze korygującej się nie zmienia
Gdy korekta zmienia kwoty faktury w walucie obcej, przelicza się je po kursie przyjętym na fakturze korygowanej (art. 31b ust. 1 ustawy o VAT). Nie pobierasz więc nowego kursu z dnia korekty, nawet jeśli korektę wystawiasz kilka miesięcy później.
Wyjątkiem jest korekta zbiorcza z rabatem udzielonym za cały okres. Wtedy wolno przyjąć kurs z ostatniego dnia roboczego przed wystawieniem korekty (art. 31b ust. 2).
Zasada z ust. 1 ma praktyczny skutek: korekta, która nie zmienia cen, na przykład poprawia tylko adres nabywcy, nie może pokazać różnicy VAT w złotych. Jeśli program pobiera do korekty nowy kurs, taka różnica pojawi się w KSeF i w rejestrze VAT. Więcej o korektach w KSeF przeczytasz w artykule TypKorekty w KSeF.
Najczęstsze błędy
- Kurs z dnia przed wystawieniem faktury, choć sprzedaż była wcześniej. To najczęstszy błąd przy fakturach za poprzedni miesiąc.
- Kurs z samego dnia sprzedaży zamiast z ostatniego dnia roboczego przed nim.
- Pominięte święto: w dni wolne NBP nie publikuje tabeli, więc trzeba cofnąć się do ostatniej opublikowanej.
- Nowy kurs na fakturze korygującej. Przez to korekta, która poprawia tylko adres nabywcy, pokazuje różnicę VAT w złotych.
- Jeden kurs dla kilku zaliczek wpłaconych w różne dni.
- Skrót „kurs sprzed wcześniejszej z dat sprzedaży i wystawienia”. Sprawdza się przy zwykłych fakturach, ale myli się przy WDT, przy zaliczkach i przy spóźnionych fakturach za najem lub media.
Jak liczy kurs Fakturnia.pl
- Kurs NBP pobiera się sam: z ostatniego dnia roboczego przed obowiązkiem podatkowym albo przed wystawieniem faktury, gdy faktura jest wcześniejsza. Weekendy i święta są pomijane.
- Pod polem kursu widzisz, skąd jest kurs, na przykład „Kurs NBP z dnia 29.09.2026, tabela …”. Ten sam dzień i numer tabeli trafiają na PDF.
- Zmiana daty sprzedaży, okresu sprzedaży albo daty wystawienia pobiera kurs na nowo.
- Przy najmie, mediach, usługach budowlanych i podobnych wybierasz na fakturze pole „Obowiązek podatkowy”. Fakturę WDT Fakturnia rozpoznaje sama po stawce 0% WDT.
- Na fakturze zaliczkowej z kilkoma wpłatami każda wpłata ma własny kurs z dnia przed jej otrzymaniem.
- Korekta przejmuje kurs, dzień i tabelę z faktury korygowanej i nie pobiera nowego kursu.
- Kurs możesz też wpisać ręcznie, na przykład kurs Europejskiego Banku Centralnego. Faktura nie podaje wtedy dnia ani tabeli NBP.
- Faktury cykliczne w walucie pobierają kurs osobno dla każdej wystawionej faktury.
Krok po kroku opisują to artykuły w bazie wiedzy: Kurs waluty na fakturze oraz Obowiązek podatkowy z datą wystawienia faktury.
Źródła
- Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1263: art. 19a, 20, 31a, 31b i 106e ust. 11.
- Kursy średnie walut obcych NBP (tabela A).
- Broszura informacyjna dotycząca struktury logicznej FA(3), Ministerstwo Finansów, sierpień 2026: pola kursu waluty w strukturze FA(3).
Artykuł wyjaśnia przepisy w prostych słowach i nie zastępuje porady podatkowej. W nietypowej sytuacji zapytaj księgową albo doradcę podatkowego.
Najczęściej zadawane pytania
Nie masz jeszcze konta? Zacznij już dziś
Dołącz do tysięcy przedsiębiorców, którzy wybrali Fakturnię. Załóż konto w 30 sekund, bez zobowiązań.